Hygiëne-eisen in de zorgsector: welke middelen zijn verplicht of aanbevolen
Hygiëne-eisen in de zorgsector: welke middelen zijn verplicht of aanbevolen
Kort antwoord: zorginstellingen moeten reinigings- en desinfectiemiddelen gebruiken die zijn toegelaten door het Ctgb, herkenbaar aan een N- of NL-toelatingsnummer op de verpakking. Handen worden gewassen met vloeibare zeep bij zichtbaar vuil, of gedesinfecteerd met een Ctgb-toegelaten handalcohol als de handen schoon zijn, maar nooit allebei achter elkaar. Oppervlakken worden eerst droog en daarna pas nat gereinigd, en desinfectie is verplicht zodra er bloed of een andere lichaamsvloeistof op een oppervlak of voorwerp zit.
Waarom hygiëne in de zorg strenger geregeld is
Het RIVM stelt per zorgsetting een eigen hygiënerichtlijn op, bijvoorbeeld voor verpleeghuizen, woonzorgcentra, kleinschalig wonen en de wijkverpleging. De achterliggende reden is dat cliënten en patiënten vaak kwetsbaarder zijn voor infecties dan gemiddeld, en dat zorgmedewerkers dagelijks in contact komen met lichaamsvloeistoffen, wonden of verminderde weerstand. Deze richtlijnen zijn dan ook concreter en strikter dan de algemene hygiëneadviezen die voor kantoren of horeca gelden.
Handhygiëne: zeep of handalcohol, niet allebei
Bij zichtbaar vuile handen wassen medewerkers met water en vloeibare zeep. Zijn de handen niet zichtbaar vuil, dan gaat de voorkeur uit naar een Ctgb-toegelaten handalcohol, omdat dit sneller werkt en de huid minder belast dan veelvuldig wassen. Belangrijk is dat deze twee methoden niet na elkaar worden toegepast: handalcohol werkt namelijk minder goed op vochtige of zojuist gewassen handen. Let er bij inkoop op dat handdesinfectiemiddelen geen spray, verstuiver of geïmpregneerd wegwerpdoekje zijn, dat wordt in de richtlijnen afgeraden vanwege een lagere effectiviteit en verneveling van het middel.
Oppervlakken reinigen: eerst droog, dan pas nat
De hygiënerichtlijnen gaan uit van droog schoonmaken (afstoffen, stofzuigen) voordat er nat wordt gereinigd. Gebruik hiervoor middelen die daadwerkelijk als schoonmaakmiddel op de markt zijn gebracht, niet een willekeurig huismiddel. Nat reinigen zonder deze volgorde levert vaak een minder hygiënisch resultaat op, omdat vuil wordt uitgesmeerd in plaats van verwijderd.
Wanneer is desinfectie verplicht?
Desinfectie is nadrukkelijk een aanvulling op reinigen, niet een vervanging ervan: een oppervlak wordt altijd eerst schoongemaakt en pas daarna gedesinfecteerd. Dit is verplicht zodra er bloed of een andere lichaamsvloeistof op een oppervlak of voorwerp terecht is gekomen. Gebruik hiervoor uitsluitend middelen met een Ctgb-toelating (te herkennen aan het N- of NL-nummer op de verpakking) en controleer altijd het actuele gebruiksvoorschrift, want niet elk toegelaten middel is geschikt voor elke toepassing.
Persoonlijke beschermingsmiddelen
Naast reinigings- en desinfectiemiddelen horen ook de juiste beschermingsmiddelen bij een hygiënische zorgomgeving:
- Wegwerphandschoenen (nitril of latex, CE-gemarkeerd)
- Wegwerpschorten bij handelingen met risico op spatten of morsen
- Mondneusmaskers bij spattingsrisico van lichaamsvloeistoffen
Waar let je op bij inkoop?
- Ctgb-toelating: controleer bij elk reinigings- en desinfectiemiddel op het N- of NL-nummer op het etiket.
- Geen sprays voor handdesinfectie: kies een pompfles of dispenser in plaats van een verstuiver.
- Blootstelling aan ethanol: bij zeer frequent gebruik van alcoholgebaseerde handdesinfectie kan de arbeidshygiënische grenswaarde in beeld komen. Werkgevers doen er goed aan dit mee te nemen in een risico-inventarisatie voor medewerkers die het middel zeer veelvuldig gebruiken.
- Passende PBM in de juiste maten en materialen voor het type zorghandeling.
Dit artikel is een praktische samenvatting en vervangt geen officiële richtlijn. Raadpleeg voor de volledige en actuele eisen de hygiënerichtlijn van het RIVM die past bij jouw type zorginstelling.
Zakelijk inkopen bij Schoonmaakdiscount
Bij Schoonmaakdiscount helpen we inkopers, facilitair managers, glazenwassers en andere zakelijke gebruikers dagelijks aan de juiste schoonmaakproducten. Twijfel je over de juiste keuze, hoeveelheid of grootverpakking? Ons team denkt met je mee en adviseert op basis van jouw situatie, zodat je zeker weet dat je het juiste product inkoopt, tegen scherpe zakelijke prijzen.
